कतारलाई लन्डनको सन्देश

'उनीहरूले कार्यशैली सुधार गर्नुपर्छ । कतारलाई मेरो सन्देश यही हो,' विश्वकपका लागि आयोजनास्थल निर्माणक्रममा विदेशी कामदारको मृत्यु भइरहेको घटनाबारे क्यामरुनले भने, 'हामीले पूरा ओलम्पिक पार्क बनाउँदा कामदारको सुरक्षालाई सबैभन्दा बढी महŒव दियौं । निर्माण कार्यमा कसैले ज्यान गुमाउनुपरेन भने थोरै मात्र सामान्य घाइते भए ।'

विगतमा बेलायती निर्माण उद्योग कमजोर रहे पनि अहिले सुरक्षाका दृष्टिले विश्वकै सबैभन्दा उत्कृष्ट रहेको क्यामरुनको दाबी थियो । 'सुरक्षित रूपमा पनि निर्माण कार्य हुन सक्छ । हामी त्यसको उदाहरण हौं । हामी अहिले बाँकी विश्वलाई त्यो सन्देश दिन चाहन्छौं,' उनले भने ।

विश्वकपका पूर्वाधार निर्माणक्रम नेपाली कामदारलाई 'दास' को जस्तो व्यवहार गरिएको भन्दै विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यममा समाचार आइरहेका छन् । बेलायतकै गार्जियनले पनि बिहीबार यस्तै समाचार छापेको थियो । कतारको राष्ट्रिय मानव अधिकार कमिटीका अध्यक्ष अली अल मारीले भने नेपाली कामदारमाथि गार्जियनले भनेजस्तो व्यवहार नभएको दाबी गरेका छन् । 'कतारमा दासप्रथा र जबरजस्ती काम लगाउने व्यवस्था छैन । गार्जियनको समाचार झुटो छ र उनीहरूले बढाइचढाइ गरेका छन्,' उनले भने ।

गार्जियनले पछिल्ला केही सातामा निर्माण कार्यक्रम दर्जनौं नेपाली कामदारको मृत्यु भएको छाप्दै यसले विश्वकप आयोजनामा गल्फ राष्ट्रको तयारीमा चासो उत्पन्न भएको जनाएको थियो । कतारमा रहेका विदेशी कामदारमा भारतीयपछि सबैभन्दा ठूलो संख्या नेपालीको छ । कतारको राजधानी दोहास्थित नेपाली दूतावासको कागजातलाई उद्धृत गर्दै गार्जियनले जनाएअनुसार कतारमा रहेका ३ लाख ७० हजार नेपाली कामदारमध्ये हजारौं आधुनिक जमानाको दासताजस्तै शोषण र दुव्र्यवहार भोग्न बाध्य छन् ।

मारीले कतारमा समस्या रहेको भने स्विकारेका छन् । 'यहाँ केही समस्या छन् । खासमा यहाँ ४४ हजार फरक व्यवसाय छन्,' उनले भने, 'तर प्रशासनले निरन्तर रूपमा यस्ता समस्या समाधानका लागि प्रयास गरिरहेको छ ।'

दासताविरुद्धको अन्तर्राष्ट्रिय संस्था एन्टी स्लेभरी इन्टरनेसनलका निर्देशक अइदान म्याकक्वाडेले गार्जियनको समाचारअनुसार कतारको अवस्था निर्दयी भएको बताउँदै त्यो कसैका लागि पनि राम्रो नहुने बताएका छन् ।

कतारी श्रम मन्त्रालयका अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध सल्लाहकार अली अहमद अल खालिफीले गार्जियनको समाचारपछि सबै निर्माण क्षेत्रमा निरीक्षक संख्या दोब्बर पारिएको बताएका छन् ।

यो वर्षमात्र कतारमा कार्यरतमध्ये १ सय ५१ नेपालीको ज्यान गुमिसकेको छ । तीमध्ये १५ जनाको कार्यस्थलमै मृत्यु भएको थियो । गतवर्ष २ सय ७६ नेपालीको मृत्यु भएकोमा ५५ जनाले कार्यस्थलमा ज्यान गुमाएका थिए । कार्यस्थलमै यति धेरै कामदारको ज्यान जानुले त्यहाँको कार्यशैली सुरक्षाको दृष्टिले कमजोर रहेको भन्दै मानवअधिकारवादी संस्थाहरूले विश्वव्यापी आवाज उठाइरहेका छन् । पश्चिमा मुलुकहरूले मानव अधिकारलाई सम्मान नगरिकन कतारले तयारी गरिरहेकाले विश्वकप आयोजनाको अधिकार खोस्नुपर्ने बताउन थालेका छन् । एक अध्ययनले जनाएअनुसार कतारमा विश्वकप पूर्वाधार निर्माणमा भइरहेको मृत्युदरले निरन्तरता पाउने हो भने विश्वकप हुने बेलासम्ममा ४ हजारभन्दा बढी कामदारले ज्यान गुमाउने सम्भावना छ ।